Mevrouw
Dua, vooreerst een woord van dank, een interview met
een voormalige minister is alweer een ganse eer voor
deze website ! Ik heb
even wat huiswerk gemaakt : u nam in de
jaren '70 deel aan de grote boerenbetoging in
Brussel waar men alles kort en klein sloeg, leefde
enkele jaren in een commune en u ben getrouwd,
moeder van een dochter, klopt ?
Klopt !
Ik
was toen studente bio-ingenieur en met een groep
mede-studenten wilden we door mee te betogen onze solidariteit
met de landbouwers betonen. Dit was de periode van de
grote Europese landbouwhervormingen en de boeren kwamen
op straat om een rechtvaardig inkomen te eisen. Het
was wel een zeer woeste betoging, er werden grote
vernielingen aangericht in Brussel en op een bepaald
moment hebben we dan ook de betoging verlaten, want het
werd echt te gortig…
Ter
info: we woonden in een “gemeenschapshuis”,
de term commune dekt niet direct de manier waarop wij
samenhuisden met
een 8-tal volwassen en 4 kinderen. Het
was eigenlijk cohousing avant la lettre.
Getrouwd, dat
klopt ook, en
ondertussen heb ik trouwens al 2 kleinkinderen.
U was
vroeger een fervent vogelkijkster, spot u nog veel
vogels dezer dagen ?
Ik
vind het nog steeds heel leuk om op vogeltocht te gaan,
maar spijtig genoeg was daar de voorbije jaren veel te
weinig tijd voor. We proberen wel minimum 1 keer per
jaar naar Zeeland te gaan om naar vogels te kijken en
onze buitenlandse reizen zijn ook altijd gepland in
functie van natuur- en vogelgebieden. (Mijn man Peter is
eigenlijk de expert en een volbloed spotter, dus dat
maakt het voor mij iets gemakkelijker).
Gelukkig
hebben we hier in Gent het natuurreservaat de Bourgoyen,
één van de rijkste vogelreservaten van Vlaanderen !
Daar is altijd wel wat te beleven. Ik
heb trouwens als Minister van Leefmilieu met veel
overtuiging de nodige middelen vrijgemaakt voor de
uitvoering van een natuurinrichtingsproject voor de
Bourgoyen en het resultaat is heel geslaagd.
Elke
rechtgeaarde birdwatcher heeft zo zijn eigen favoriete
soort(en), bij mij is dat de Grote Gele Kwikstaart, het
dartele gefladder van dat beestje,
die
specifieke geur van de beken, het geluid van het
neerkletsende water over het molenrad... En bij u ?
Moeilijke
vraag want een favoriet kiezen is niet evident !
Alhoewel, de ijsvogel vind ik toch heerlijk om te zien
én te horen. Het is altijd een aangename verrassing als
we er een kunnen waarnemen. Ik vind trouwens de ganse
familie van de kingfishers ongelooflijk mooi, bij ons
kennen we er maar één maar in andere continenten vind
je een ganse serie prachtexemplaren.
Met
welk materiaal trekt u het veld in ?
Ik
heb een kleine maar zeer goede verrekijker (Leica). Ik
heb dit ooit als geschenk gekregen van mijn
topambtenaren toen ik afscheid nam als minister. Ik
vermoed dat Eckhard Kuycken dit nog uitgekozen heeft. En
ik ben er nog steeds zeer blij mee, want mijn vorige
kijker was behoorlijk zwaar. Een licht exemplaar is
handig om mee te nemen. En voor de rest gebruiken we
regelmatig een telescoop (Zeiss), maar ik moet eerlijk
bekennen dat ik er meestal niet mee sleur maar er wel
graag mee kijk. Zeker in Zeeland is dit een absolute
aanrader.
Wat
zijn zo de favoriete natuurgebieden van Vera Dua
?
Zoals
reeds gezegd is het natuurreservaat de Bourgoyen een
evidente vaste stek. Ik ben onlangs naar de Doode Bemde
geweest (Dijlevallei) en vond dit een zeer mooi stukje
natuur. En met het reservaat van de IJzermonding heb ik
een speciale band want daar heb ik mijn eerste vogelwaarnemingen gedaan heel lang geleden. Begin
augustus ben ik er nog eens geweest en het heeft de
verdienste van een mooi en interessant gebied te zijn
(met o.m. veel sternen !) temidden van onze veel te
volgebouwde Vlaamse kust. En uiteraard zijn er de
prachtige natuurgebieden in het buitenland… Gelijk in
welk land je bent, als je buitenlandse natuurgebieden
bezoekt, besef je pas echt hoe pover het gesteld is met
de natuur in Vlaanderen !!!

Bourgoyen - Gent
Ik
las ergens dat u tot bosridder bent geslagen ? Verklaar
u nader...
Ik
ben door de actievoerders van het Lappersfortbos tot
bosridder geslagen omwille van mijn inzet voor de
redding van dit bos. Ik ben de bezetters nog gaan
bezoeken in de maand mei. Ik hoop dat het hen nu
eindelijk zal lukken om dit bos volledig te redden, ze
hebben nu een principieel akkoord met de eigenaar
vroeger Fabricom, nu SUEZ, om het stuk (bebost)
industriegebied te ruilen zodat ergens anders de
industriële ontwikkeling kan doorgaan. Maar
de Vlaamse regering heeft hier het laatste woord : zij
moet immers op zoek gaan naar een alternatieve locatie
en deze grond dan “geven” aan SUEZ. In ruil wordt
Vlaanderen dan eigenaar van het stuk Lappersfortbos dat
ingekleurd is als industriezone. Dit kan dan definitief
beschermd worden via een bestemmingswijziging. Eigenlijk
staat het Lappersfortbos symbool voor alle zonevreemde
bossen in Vlaanderen (meer dan
40.000 ha
bos is zonevreemd in Vlaanderen !!!). Zonevreemde
woningen en weekendverblijven worden zonder veel
problemen geregulariseerd, maar zonevreemde bossen
niet… dit zou dringend moeten aangepakt worden.
Maar
ik ben wel fier op mijn titel van “bosridder”.
U
heeft onlangs een stap terug gezet betreft de nationale
politiek, na twintig jaar begon het te wegen ?
Neen,
het zijn hectische jaren geweest maar ik heb er me
steeds met veel enthousiasme en overtuiging in gesmeten
en ik was het zeker niet beu. Daarvoor is de politiek
veel te boeiend…. Maar 19 jaren een nationaal mandaat
is niet min en bij een relatief kleine partij moet je op
tijd plaats maken voor nieuwe mensen.
Bent
u tevreden met wat u met uw groene partij heeft
bereikt of zat er veel meer in ? Heeft u destijds als
minister van Leefmilieu toch kunnen verwezenlijken
waar u al die jaren, vanuit de oppositie, voor
gevochten had ?
De
groene partij heeft een bewogen geschiedenis achter de
rug met ups en downs, maar ik ben blij met wat we
ondertussen bereikt hebben. Je mag niet vergeten dat
we in 2003 uit het federaal parlement gebonjourd
werden en dat we daarna met weinig middelen en weinig
mensen een zeer zware overlevingsstrijd gevoerd
hebben. Mijn jaren als partijvoorzitter waren zwaar,
maar het is ons gelukt en nu is er een nieuwe
generatie ecologisten die schitterend politiek werk
levert en dat stemt mij zeer optimistisch.
In
de periode dat wij in de regering zaten, hebben we toch
één en ander gerealiseerd : een forse inhaaloperatie
op vlak van natuur, betere ondersteuning van de
biologische landbouw, de dioxine-uitstoot werd
spectaculair afgebouwd, de afvalverwerking werd
geheroriënteerd, er was het decreet integraal
waterbeheer waar we hard moeten voor knokken hebben,
ik heb het eerste klimaatplan opgemaakt toen nog
niemand geloofde dat er een echt probleem was enz,
enz… Ik kijk eigenlijk toch wel met enige trots op
deze periode terug.
Waarom
scoort Groen! minder goed dan
Ecolo bij de jongste verkiezingen ? Nochtans staan
beide achter hetzelfde gedachtengoed. Of gaat het meer
om personen ?
De
situatie in Wallonië is niet te vergelijken met
Vlaanderen. In Wallonië is Ecolo de enige
oppositiepartij, in Vlaanderen was en
is er – zeker
aan de rechterzijde – veel meer keuze (VB, LDD, NVA
naast de traditionele partijen…). En ik vind dat er
bij ons ook een veel rechtsere onderbuik aanwezig is
dan in het zuiden van het land, wat het voor een
progressieve partij extra moeilijk maakt.
Ecolo-kopman
Jean-Michel Javaux
is natuurlijk een zeer goed politicus. Ook wij hebben
zeer capabele nieuwe mensen maar die hebben nog wat
tijd nodig om bekend te worden. Maar wees gerust, dit
komt nog wel…
Ondanks
het bewustzijn bij de kiezer - er MOET nu echt
wel iets gaan gebeuren, dit kan niet langer zo - hoor
je bij de man in de straat vaak : "De groenen ? En
dan weer ecotaksen van hier en ecotaksen van ginder betalen
zeker !" Moet er niet op een andere manier aan
groene politiek gedaan worden ? Als men echt ander
wil gaan leven (sic), moet men de bevolking daarvoor
'straffen' ?
Eerst
en vooral is het nodig dat de overheid sturend
optreedt ten aanzien van iedereen in de samenleving om
op die manier de toekomst van onze planeet veilig te
stellen. De financiële crisis heeft voldoende bewezen
dat regelgeving nodig is. De roep naar minder regels
en meer deregulering is aan mij dus niet besteed. Maar
even belangrijk is dat de overheid stimulerende
maatregelen neemt. Ik vind dat burgers die groene
keuzes maken daar een stuk voor moeten beloond worden
bijv. via financiële ondersteuning (premies),
eventueel via fiscale aftrek. Alhoewel dit laatste een
sterk Mattheus-effect heeft : wie veel belastingen
betaalt en dus veel verdient, heeft meer financieel
voordeel bij fiscale gunstmaatregelen. Wie weinig
verdient profiteert daar weinig van.
In
sommige kringen klinkt de roep om een echte natuurpartij steeds luider,
met allicht standpunten als afschaffing van de jacht,
verbod op Vinkenvangst...
Heeft
zo een partij kans op slagen denkt u ?
Een
politieke partij moet bezig zijn met alle aspecten van
de samenleving, ik geloof dus niet in
one-issue-partijen. Die hebben doorgaans ook maar een
kort leven ! Ik
heb nog niet veel horen vragen naar een
“natuurpartij” ??? Ik vind wel dat de
natuurbeweging als maatschappelijke stroming veel
combatiever zou moeten zijn en veel meer publiek zou
moeten opkomen voor de belangen van de natuur en van
de natuurliefhebbers. Dit is volgens mij veel nuttiger
én effectiever dan het oprichten van een
natuurpartij.
Men
heeft tegenwoordig de mond vol van de opwarming van
het klimaat, polen die smelten, IJsberen die onze
kleinkinderen enkel nog in de dierentuinen zullen
kunnen bewonderen...
De mens is een zeer intelligent wezen, doch blijkbaar
te dom om op een correcte manier met het milieu om te
gaan. Iets waar we ons overigens met zijn
allen schuldig aan maken, niet ?
Het
oplossen van het klimaatprobleem is volgens mij de
grootste uitdaging waar de mensheid ooit mee werd
geconfronteerd. Er moet iets veranderen of we zullen
met zijn allen een heel hoge prijs betalen ! Dit is
voor mij ook een kwestie van sociale rechtvaardigheid
: de arme landen in de Derde Wereld zullen immers het
grootste slachtoffer zijn, dit is trouwens nu reeds
het geval. Nu al zijn er miljoenen
klimaatvluchtelingen die opgejaagd worden door
droogte, watergebrek, overstromingen, orkanen…
Het
komt er op aan om een echte transitie naar een ander
energiebeleid wereldwijd door te voeren en dit vereist
een gezamenlijke internationale aanpak. Stilaan groeit
dit besef maar het lobbywerk van al degenen die belang
hebben bij een status quo is natuurlijk niet te
onderschatten. Maar toch heb ik de indruk dat er de
voorbije jaren stilaan een algemene consensus gegroeid
is om een krachtdadig klimaatbeleid te voeren. Dus ik
ben toch hoopvol !
Nadat
we Moeder Aarde (bijna) helemaal om zeep hebben
geholpen, lopen er binnenkort allicht ook schepsels
van vlees en bloed op de planeet
Mars, een spijtige doch niet te stoppen evolutie ? Of
zullen we tegen dan van onze fouten hebben
geleerd en het ginder wat 'proper' houden ?
De
oplossing is niet te vinden op Mars, we zullen het
hier moeten aanpakken ! En ik denk dat het toch nog een
tijdje zal duren vooraleer we daar een voet op de
grond zullen zetten…
Ziet
u de toekomst somber in mevrouw Dua ? Men verwacht
tegen 2050 een wereldbevolking van om en bij de 12
miljard mensen...
Ik
ben van nature een optimist, dus ook over de toekomst
van de aarde. Ik ben er van overtuigd dat er
oplossingen zijn op voorwaarde dat de politieke wil en
het maatschappelijk draagvlak voor verandering
aanwezig zijn. Dat de wereldbevolking nog zal
aangroeien is een feit en dat dit de ecologische
uitdagingen niet simpeler maakt is ook evident, maar
het is mogelijk om voor iedereen een menswaardig
bestaan te garanderen op voorwaarde dat we in het
Westen onze ecologische voetafdruk drastisch
verkleinen en dat we ook aan de mensen in de Derde
Wereld kansen geven op ontwikkeling.
Laat
ons genieten van wat er nog rest... Heeft u al van de
Kalkense Meersen gehoord ?
Ik
ben ooit samen met Paul De Bruycker en Kristien Van de
Velde op excursie geweest in de Kalkense Meersen en ik
ben daar ook nog eens geweest voor een officieel
evenement
(*). In ieder geval een heel mooi meersengebied
!! Ik hoop er binnenkort nog eens te
kunnen gaan kijken...
Nog
een laatste vraagstuk : Groen! in de regering bij de
volgende verkiezingen of tien Zwarte Ooievaars
boven je hoofd tijdens een wandeling in de Bourgoyen ?
We
hebben de zwarte ooievaar spijtig genoeg gemist, we
zaten in Frankrijk ! Maar ik wil eigenlijk beide : ooit
nog eens met Groen! in de regering zitten om een echt
groen beleid te voeren en ondertussen genieten van
zwarte ooievaars in de Bourgoyen. Deze combinatie
lijkt mij de max !